January - June 2026
ณัฐวุฒิ ตรีทอง ภูกิจ ยลชญาวงศ์ ณัฐนรินทร์ เนียมประดิษฐ์ วิชชาญ จุลหริก และ วิภาวี พิจิตบันดาล
การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปายจังหวัดแม่ฮ่องสอน
[Public Participation in Promoting Tourism in Pai District, Mae Hong Son Province]
ณัฐวุฒิ ตรีทอง
Nattawut Treethong
นักศึกษา หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ (ผู้ประพันธ์บรรณกิจ)
Graduate Student, Master of Public Administration Program Southeast Asia University (Corresponding Author)
ภูกิจ ยลชญาวงศ์
Phukit Yonchayawong
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
ณัฐนรินทร์ เนียมประดิษฐ์
Natnarin Niempradit
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
วิชชาญ จุลหริก
Witchan Junharik
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
วิภาวี พิจิตบันดาล
Wipavee Pichitbandal
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน 3) เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 4) ศึกษาปัจจัยการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือประชาชนในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 396 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ ทาโร่ ยามาเน่ และสุ่มตัวอย่างแบบไม่ใช้ความน่าจะเป็น ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวน และการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณแบบเอ็นเทอร์ ผลการวิจัยพบว่า 1) การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน อยู่ในระดับมาก ที่ค่าเฉลี่ย 3.99 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.525 2) การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อยู่ในระดับมาก ที่ค่าเฉลี่ย 4.03 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.456 3) ประชาชนที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือนโดยประมาณ ต่างกัน จะมีการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 4) ปัจจัยการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีค่าพยากรณ์อยู่ที่ 0.655 หรือคิดเป็น 65.50 เปอร์เซ็นต์
คำสำคัญ: การส่งเสริมการท่องเที่ยว การมีส่วนร่วมของประชาชน อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
Abstract
This research aims to study: 1) the level of sustainable tourism in Pai District, Mae Hong Son Province; 2) public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province; 3) to compare public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, classified by personal factors; and 4) to investigate the sustainable tourism factors that affect public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province. The sample group used for data collection was 396 people in Pai District, Mae Hong Son Province. The sample group was determined using Taro Yamane's formula and non-probability sampling using the accidental selection method. The tools used for data collection were questionnaires. The statistics used in the research included frequency, percentage, mean, standard deviation, t-test, analysis of variance (ANOVA), and multiple regression analysis using the enter method. The research findings revealed that: 1) sustainable tourism was at a high level, with a mean of 3.99 and a standard deviation of 0.525. 2) The public participation in tourism promotion in Pai District, Mae Hong Son Province was at a high level, with a mean of 4.03 and a standard deviation of 0.456 3) residents with different ages, education levels, occupations, and average monthly incomes showed statistically significant differences in public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, at the 0.05 level; and 4) sustainable tourism factors significantly affected public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, at the 0.05 statistical significance level, with a predictive value of 0.655 or 65.50%.
Keywords: Tourism Promotion, Public Participation, Pai District, Mae Hong Son Province
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. (2565). แผนพัฒนาบริหารท่องเที่ยว พ.ศ. 2566-2570. แผนปฏิบัติการกองพัฒนาบริหารท่องเที่ยว.
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2567). แม่ฮ่องสอน “เมืองสามหมอก” หมอกอะไรบ้าง. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/culture/article_105056
ขนิจฐา ชัยบิล. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริม การท่องเที่ยวชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ในเขตอำเภอนาทม จังหวัดนครพนม [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.
ชูชีพ พงษ์ไชย. (2567, 20 กันยายน). “ปาย” จัดระเบียบท่องเที่ยวมุ่งสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน. เดลินิวส์. https://www.dailynews.co.th/news/3645989/
ณัฐวุฒิ รัพยูร และปรารถนา หลีกภัย. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการการท่องเที่ยวอุทยานธรณีสตูล. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 13(1), 67-83.
ณาญิกา แสนธรรม. (2564). การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการชุมชนในการทำแผนชุมชน เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 11(1).
พระครูสุตวรธรรมกิจ. (2564). ความร่วมมือของภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวงานประเพณีบุญผะเหวด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 2(2).
พระมหาจักรกฤษ ทินนปัญโญ. (2562). ความร่วมมือในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนตามหลัก CSR ของภาคเอกชน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เมษ์ธาวิน พลโยธี. (2565). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนกรณีศึกษา ชุมชนไทดำ บ้านนาป่าหนาด อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 18(1), 1-25.
วิพลรัตน์ คงยงค์. (2566). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนตำบลทุ่งนารี อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง. ใน การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14 (น. 697-711). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
สอยแก้ว คำมาลา. (2565). ไฮซีซั่น 2565 เมื่อการท่องเที่ยวเริ่มฟื้นตัว เช็คกระแสแม่ฮ่องสอน. The Citizen Plus. https://thecitizen.plus/node/66585
สำนักสถิติจังหวัดแม่ฮ่องสอน. (2567). รายงานสถิติจังหวัดแม่ฮ่องสอน พ.ศ. 2567. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (2561). การท่องเที่ยวหรืออุตสาหกรรมท่องเที่ยวเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด. TAT Review Magazine. https://tatreviewmagazine.com/article/community-based-tourism/
อรรฆพร ก๊กค้างพล. (2564). แนวทางการแก้ไขความเหลื่อมล้ำทางสังคมกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 4(2).
Thai PBS. (2023). ปลายทาง…ที่ปาย. The Citizen Plus. https://thecitizen.plus/node/82635
World Tourism Organization. (2004). Indicators of sustainable development for tourism destinations: A guidebook. World Tourism Organization.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
Nattawut Treethong
นักศึกษา หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ (ผู้ประพันธ์บรรณกิจ)
Graduate Student, Master of Public Administration Program Southeast Asia University (Corresponding Author)
ภูกิจ ยลชญาวงศ์
Phukit Yonchayawong
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
ณัฐนรินทร์ เนียมประดิษฐ์
Natnarin Niempradit
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
วิชชาญ จุลหริก
Witchan Junharik
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
วิภาวี พิจิตบันดาล
Wipavee Pichitbandal
อาจารย์ประจำ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
Master of Public Administration Program Southeast Asia University
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน 3) เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 4) ศึกษาปัจจัยการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือประชาชนในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 396 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ ทาโร่ ยามาเน่ และสุ่มตัวอย่างแบบไม่ใช้ความน่าจะเป็น ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวน และการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณแบบเอ็นเทอร์ ผลการวิจัยพบว่า 1) การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน อยู่ในระดับมาก ที่ค่าเฉลี่ย 3.99 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.525 2) การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อยู่ในระดับมาก ที่ค่าเฉลี่ย 4.03 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.456 3) ประชาชนที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือนโดยประมาณ ต่างกัน จะมีการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 4) ปัจจัยการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีค่าพยากรณ์อยู่ที่ 0.655 หรือคิดเป็น 65.50 เปอร์เซ็นต์
คำสำคัญ: การส่งเสริมการท่องเที่ยว การมีส่วนร่วมของประชาชน อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
Abstract
This research aims to study: 1) the level of sustainable tourism in Pai District, Mae Hong Son Province; 2) public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province; 3) to compare public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, classified by personal factors; and 4) to investigate the sustainable tourism factors that affect public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province. The sample group used for data collection was 396 people in Pai District, Mae Hong Son Province. The sample group was determined using Taro Yamane's formula and non-probability sampling using the accidental selection method. The tools used for data collection were questionnaires. The statistics used in the research included frequency, percentage, mean, standard deviation, t-test, analysis of variance (ANOVA), and multiple regression analysis using the enter method. The research findings revealed that: 1) sustainable tourism was at a high level, with a mean of 3.99 and a standard deviation of 0.525. 2) The public participation in tourism promotion in Pai District, Mae Hong Son Province was at a high level, with a mean of 4.03 and a standard deviation of 0.456 3) residents with different ages, education levels, occupations, and average monthly incomes showed statistically significant differences in public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, at the 0.05 level; and 4) sustainable tourism factors significantly affected public participation in promoting tourism in Pai District, Mae Hong Son Province, at the 0.05 statistical significance level, with a predictive value of 0.655 or 65.50%.
Keywords: Tourism Promotion, Public Participation, Pai District, Mae Hong Son Province
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. (2565). แผนพัฒนาบริหารท่องเที่ยว พ.ศ. 2566-2570. แผนปฏิบัติการกองพัฒนาบริหารท่องเที่ยว.
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2567). แม่ฮ่องสอน “เมืองสามหมอก” หมอกอะไรบ้าง. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/culture/article_105056
ขนิจฐา ชัยบิล. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริม การท่องเที่ยวชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ในเขตอำเภอนาทม จังหวัดนครพนม [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.
ชูชีพ พงษ์ไชย. (2567, 20 กันยายน). “ปาย” จัดระเบียบท่องเที่ยวมุ่งสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน. เดลินิวส์. https://www.dailynews.co.th/news/3645989/
ณัฐวุฒิ รัพยูร และปรารถนา หลีกภัย. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการการท่องเที่ยวอุทยานธรณีสตูล. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 13(1), 67-83.
ณาญิกา แสนธรรม. (2564). การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการชุมชนในการทำแผนชุมชน เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 11(1).
พระครูสุตวรธรรมกิจ. (2564). ความร่วมมือของภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวงานประเพณีบุญผะเหวด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 2(2).
พระมหาจักรกฤษ ทินนปัญโญ. (2562). ความร่วมมือในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนตามหลัก CSR ของภาคเอกชน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เมษ์ธาวิน พลโยธี. (2565). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนกรณีศึกษา ชุมชนไทดำ บ้านนาป่าหนาด อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 18(1), 1-25.
วิพลรัตน์ คงยงค์. (2566). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนตำบลทุ่งนารี อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง. ใน การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14 (น. 697-711). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
สอยแก้ว คำมาลา. (2565). ไฮซีซั่น 2565 เมื่อการท่องเที่ยวเริ่มฟื้นตัว เช็คกระแสแม่ฮ่องสอน. The Citizen Plus. https://thecitizen.plus/node/66585
สำนักสถิติจังหวัดแม่ฮ่องสอน. (2567). รายงานสถิติจังหวัดแม่ฮ่องสอน พ.ศ. 2567. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (2561). การท่องเที่ยวหรืออุตสาหกรรมท่องเที่ยวเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด. TAT Review Magazine. https://tatreviewmagazine.com/article/community-based-tourism/
อรรฆพร ก๊กค้างพล. (2564). แนวทางการแก้ไขความเหลื่อมล้ำทางสังคมกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 4(2).
Thai PBS. (2023). ปลายทาง…ที่ปาย. The Citizen Plus. https://thecitizen.plus/node/82635
World Tourism Organization. (2004). Indicators of sustainable development for tourism destinations: A guidebook. World Tourism Organization.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.